Iranians around the world celebrate Yalda, which is one of the most ancient Persian festivals. The festival dates back to the time when a majority of Persians were followers of Zoroastrianism prior to the advent of Islam.
On Yalda festival, Iranians celebrate the arrival of winter, the renewal of the sun and the victory of light over darkness.Considered the longest night of the year, Yalda eve is the night when ancient Iranians celebrated the birth of Mithra, the goddess of light.
Yalda, which means birth, is a Syriac word imported into the Persian language. It is also referred to as Shab-e Chelleh, a celebration of winter solstice on December 21–the last night of fall and the longest night of the year.

ایرانیان  سراسر جهان ؛ یلدا را که یکی از مهمترین جشنهای قدیمی است جشن می گیرند. قدمت جشن برمیگردد به قبل از ظهور اسلام و زمانی که اکثریت ایرانیان زرتشت بودند. در جشن یلدا ؛ ایرانیان رسیدن زمستان را جشن می گیرند :ظهور دوباره خورشید و پیروزی نور بر تاریکی . یلدا بعنوان طولانی ترین شب سال ؛ شبی است که ایرانیان باستان تولد میترا- الهه نور- را جشن می گیرند. یلدا که به معنای تولد است واژه ای سریانی است که وارد زبان فارسی شده . همچنین اسم دیگرش شب چله است ؛ جشن انقلاب زمستانی در بیست و یکم دسامبر - آخرین شب پاییز  طولانی ترین شب سال.
ایرانیان باستان بر این باور بودند که طولانی ترین شب سال در تسخیر نیروهای اهریمنی است ( آن را شوم و نحس می دانستند)  و اینکه روز بعد متعلق است به خداوند جان و خرد اهورا مزدا. علاوه بر ایران؛ کشورهای آسیای مرکزی مثل افغانستان -تاجیکستان - ازبکستان - ترکمنستان - و برخی مناطق —- مثل آذربایجان و ارمنستان چنین سنتی دارند و شب یلدا را در این زمان از سال جشن می گیرند.

Ancient Persians believed that evil forces were dominant on the longest night of the year and that the next day belonged to the Lord of Wisdom, Ahura Mazda.In addition to Iran, Central Asian countries such as Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan, Turkmenistan and some Caucasian states such as Azerbaijan and Armenia share the same tradition and celebrate Yalda Night annually at this time of the year.
On this night, family members get together (most often in the house of the eldest member) and stay awake all night long. Dried nuts, watermelon and pomegranate are served, as supplications to God for increasing his bounties, as well classic poetry and old mythologies are read aloud.
Iranians believe those who begin winter by eating summer fruits would not fall ill during the cold season. Therefore, eating watermelons is one of the most important traditions in this night.
Pomegranates, placed on top of a fruit basket, are reminders of the cycle of life– the rebirth and revival of generations. The purple outer covering of a pomegranate symbolizes birth or dawn, and their bright red seeds the glow of life.

As days start lengthening, ancient Iranians believe that at the end of the first night of winter which coincides with December 21 this year, darkness is defeated by light and therefore they must celebrate the whole night. As the 13th-century Iranian poet Sa’di writes in his book Boustan: “The true morning will not come until the Yalda Night is gone.”
Early Christians linked this very ancient Persian celebration to Mithra, goddess of , and to the birth anniversary of Prophet Jesus (PBUH). In birth, sun and Prophet Jesus (PBUH) are close to each other, says one Iranian tale of Yalda.
Today, Christmas is celebrated slightly off from Yalda Night. However, Christmas and Yalda are both celebrated in a similar fashion by staying up all night and celebrating it with family and friends, and eating special foods.
In most ancient cultures, including Persia, the start of the solar year has been marked with the celebration of the victory of light over darkness, and the renewal of the sun. For example, 4,000 years ago, Egyptians celebrated the rebirth of the sun at this time of the year. Their festival lasted for 12 days to reflect the 12 divisions in their solar calendar.
The ancient Roman festivals of Saturnalia (god of agriculture, Saturn) and Sol Invicta (sun god) are amongst the best known celebrations in the western world.
Iranians adopted their annual renewal festival from the Babylonians and incorporated it into the rituals of their Zoroastrian religion. The last day of the Persian month Azar is the longest night of the year, when the forces of evil are assumed to be at the peak of their strength.

The next day, which is the first day of the month ‘Dey’ known as ‘khorram rooz’ or ‘khore rooz’ (the day of the sun), belongs to Ahura Mazda, the lord of wisdom. Since days become longer and nights shorter, this day marks the victory of the sun over darkness. The occasion was celebrated as the festival of ‘Deygan’, which is dedicated to Ahura Mazda on the first day of ‘Dey’.

One of the other traditions of Yalda night, which has been added in recent centuries, is the recitation of the classic poetry of Hafez, the Iranian poet of 14th century AD. Each member of the family makes a wish and randomly opens the book and asks the eldest member of the family to read it aloud. What is expressed in that poem is believed to be the interpretation of the wish and whether and how it will come true. This is called Faal-e Hafez (Hafez Omen).
Coinciding with the beginning of the winter, Yalda is an occasion to celebrate the end of the crop season. It is today an event to thank the Lord for all blessings and to pray for prosperity in the next year.

در این شب اعضای خانواده دور همدیگر و اغلب در خانه بزرگتر خانواده  جمع می شوند و تمام شب را بیدار می مانند. آجیل ؛هندوانه و انار می خورند -  و از خدا طلب برکت روزی می کنند - و همچنین شعرهای کلاسیک و افسانه های قدیمی را با صدای بلند می خوانند. ایرانیان معتقدند کسانی که زمستان را با خوردن میوه های تابستانی شروع می کنند  در فصل سرما مریض نمی شوند. بنابراین خوردن هندوانه یکی از مهمترین سنتهای این شب است. انار که در بالای ظرف میوه قرار دارد نمادی است از چرخه زندگی - تولد دوباره و بقای نسلها. رنگ بنفش پوست انار نماد تولد یا طلوع است و دانه های قرمز آن نماد طلوع زندگی است.
ایرانیان معتقدند با بلندتر شدن روزها در آخر اولین شب زمستان که برابر است با بیست و یکم دسامبر؛ تاریکی مغلوب نور می شود و از این رو باید تمام شب را جشن بگیرند .همانطور که شاعر قرن سیزدهم ایرانی سعدی در کتاب بوستانش نوشته :  هنوز با همه دردم امید درمان است    که آخری بود آخر شبان یلدا را
مسیحیان پیشین این جشن بسیار قدیمی ایرانیان را مرتبط دانستند به تولد الهه میترا  و همچنین به سالروز تولد حضرت مسیح (ع) . یکی از داستانهای ایرانی یلدا می گوید: خورشید و حضرت مسیح  تولدشان نزدیک به هم است.
امروزه کریسمس تقریبا کمی از یلدا فاصله دارد ولی کریسمس و یلدا هردو به یک شکل جشن گرفته می شود؛  همه افراد خانواده و دوستان تمام طول شب را بیدار می مانند و جشن می گیرند و خوراکی های مخصوص می خورند.
در بسیاری از فرهنگهای باستان ازجمله پارسی؛ شروع سال شمسی با جشن پیروزی نور بر تاریکی و ظهور مجدد خورشید تعیین شده است .برای مثال چهار هزار سال قبل ؛ مصریها ظهور مجدد خورشید را در این لحظه از سال جشن می گرفتند. جشن آنها دوازده روز طول می کشید  به نشانه دوازده ماه در تقویم شمسی شان

جشنهای رم باستان : جشن خدای زحل( خداوند زراعت؛ زحل) و سل ( خدای خورشیدی) در میان بهترین جشنهای شناخته شده جهان غرب است. ایرانیان جشن سالیانه شان را از بابلی ها گرفته اند و آن را با آیین زرتشتی خود آمیخته اند . آخرین روز ماه  آذر طولانی ترین شب سال است که نیروهای اهریمنی در بالاترین حالت قدرت قرار دارند ( به عقیده قدما شب نحسی است).
روز بعد که اولین روز ماه دی است بعنوان «خرم روز » یا «خوره روز یا روز خورشید» نام گرفته و متعلق است به اهورا مزدا. از آنجایی که روزها طولانی تر می شود و شبها کوتاهتر ؛ این روز به نشانه پیروزی خورشید بر تاریکی است . اولین روز دی ماه بعنوان « دیگان»  که اختصاص داشت به اهورا مزدا جشن گرفته می شد .

یکی از سنتهای دیگر شب یلدا - که در قرن اخیر اضافه شده -  قرائت اشعار شاعر قرن چهاردهم هجری ؛حافظ است. هر یک از اعضای خانواده نیتی می کند و به طور تصادفی کتاب را باز می کند و بزرگترین عضو خانواده آنرا با صدای بلند می خواند. عقیده بر این است که آن شعر؛ تعبیر آرزو و خواسته است و آیا و چطور آن آرزو و نیت برآورده می شود. این سنت؛ فال حافظ خوانده می شود.

همزمان با آغاز زمستان؛ یلدا مناسبتی است برای جشن گرفتن پایان فصل زراعی. این است که امروزه ؛ مراسم یلدا سنتی است برای تشکر از خداوند متعال بخاطر همه نعمتها و دعا برای رفاه در سال آینده .